File size: 18,525 Bytes
0161e74
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
import accelerate
import torch
import torch.nn as nn
import tyro
from config.config_flow import FlowConfig as Config
import torch.nn.functional as F
import time
from torch.utils.data import Dataset, DataLoader
import jax
import random
from src.data_process.data import Data, PerturbationDataset
from src.flow_matching.ot import OTPlanSampler
from src.flow_matching.path import AffineProbPath
from src.flow_matching.solver import ODESolver
from src.models.instantiate_model import instantiate_model
from src.tokenizer.gene_tokenizer import GeneVocab
from src.models.perturbation.moduls import PerturbationEmbedding
import pdb
import tqdm
from src.flow_matching.path.scheduler import CondOTScheduler
import scanpy as sc
import os
from src.data_process.utils import build_generated_anndata

import json
from accelerate import Accelerator,DistributedDataParallelKwargs
import torchdiffeq
from tqdm import trange
import numpy as np
from cell_eval import MetricsEvaluator
import anndata as ad
import pandas as pd
from src.utils.utils import save_checkpoint, load_checkpoint, make_lognorm_poisson_noise, pick_eval_score, process_vocab, set_requires_grad_for_p_only, get_perturbation_emb

ot_sampler = OTPlanSampler(method="exact") 
path = AffineProbPath(scheduler=CondOTScheduler())

def gaussian_kernel(x, y, sigma=1.0):
    beta = 1.0 / (2.0 * sigma**2)
    dist = torch.cdist(x, y, p=2) ** 2
    return torch.exp(-beta * dist)

def mmd_loss(pred, tgt, sigma=1.0):
    xx = gaussian_kernel(pred, pred, sigma).mean(dim=(1))
    yy = gaussian_kernel(tgt, tgt, sigma).mean(dim=(1))
    xy = gaussian_kernel(pred, tgt, sigma).mean(dim=(1))
    return (xx + yy - 2 * xy).mean()

def pairwise_sq_dists(X, Y):
    # X:[m,d], Y:[n,d] -> [m,n]
    return torch.cdist(X, Y, p=2)**2

@torch.no_grad()
def median_sigmas(X, scales=(0.5, 1.0, 2.0, 4.0)):
    Z = X
    D2 = pairwise_sq_dists(Z, Z)
    tri = D2[~torch.eye(D2.size(0), dtype=bool, device=D2.device)]
    m = torch.median(tri).clamp_min(1e-12)          
    s2 = torch.tensor(scales, device=Z.device) * m 
    sigmas = torch.sqrt(s2)                
    return [float(s.item()) for s in sigmas]

def mmd2_unbiased_multi_sigma(X, Y, sigmas):
    """
    """
    m, n = X.size(0), Y.size(0)
    Dxx = pairwise_sq_dists(X, X)   # [m,m]
    Dyy = pairwise_sq_dists(Y, Y)   # [n,n]
    Dxy = pairwise_sq_dists(X, Y)   # [m,n]

    vals = []
    for sigma in sigmas:
        beta = 1.0 / (2.0 * (sigma ** 2) + 1e-12)
        Kxx = torch.exp(-beta * Dxx)
        Kyy = torch.exp(-beta * Dyy)
        Kxy = torch.exp(-beta * Dxy)

        term_xx = (Kxx.sum() - Kxx.diag().sum()) / (m * (m - 1) + 1e-12)
        term_yy = (Kyy.sum() - Kyy.diag().sum()) / (n * (n - 1) + 1e-12)
        term_xy = Kxy.mean()  # / (m*n)
        vals.append(term_xx + term_yy - 2.0 * term_xy)

    return torch.stack(vals).mean()

def train_step(source, target, perturbation_id, vf, criterion, accelerator, noise_type='Poisson', mode="predict_y"):
    B = source.shape[0]
    device = accelerator.device

    input_gene_ids = torch.randperm(source.shape[-1], device=device)[:config.infer_top_gene]
    source = source[:,input_gene_ids]
    target = target[:,input_gene_ids]
    gene = gene_ids.repeat(B,1).to(device)
    gene_input = gene[:,input_gene_ids]

    if mode=="predict_y":
        # source, target = ot_sampler.sample_plan(source, target)
        t = torch.rand(B, device=device)
        if noise_type=="Gaussian":
            target_noise = torch.randn_like(source)
            if gene_noise_weight is not None:
                target_noise = target_noise * gene_noise_weight[input_gene_ids]
        elif noise_type=="Poisson":
            target_noise = make_lognorm_poisson_noise(
                target_log=source,
                alpha=getattr(config, "poisson_alpha", 0.8),
                per_cell_L=getattr(config, "poisson_target_sum", 1e4),  # e.g., 1e4 or None
            )
        path_x1 = path.sample(t=t, x_0=target_noise, x_1=target)
        predicted_x_t_velocity = vf(gene_input,path_x1.x_t, path_x1.t,source,perturbation_id, gene_input, mode=mode)
        loss = ((predicted_x_t_velocity - path_x1.dx_t)**2).mean()
        
        if config.use_mmd_loss:
            x1_hat = path_x1.x_t + predicted_x_t_velocity*(1-t).unsqueeze(-1)
            sigmas = median_sigmas(target, scales=(0.5,1.0,2.0,4.0))
            
            _mmd_loss = mmd2_unbiased_multi_sigma(x1_hat, target, sigmas)
            # _mmd_loss = mmd_loss(x1_hat, target)
            loss = loss + _mmd_loss * config.gamma

    elif mode=="predict_p":
        t_p = torch.ones(B, device=device)  # Or uniform(0.7,1.0)
        predicted_p_embed = vf(gene_input, target, t_p, source, perturbation_id, gene_input, mode=mode)
        if hasattr(vf, "module"):
            base_vf = vf.module
        else:
            base_vf = vf
        p_embed_gt = base_vf.get_perturbation_emb(perturbation_id=perturbation_id, cell_1=source)
        pred = F.normalize(predicted_p_embed, dim=-1)
        tgt  = F.normalize(p_embed_gt.detach(), dim=-1)
        loss = 1 - (pred * tgt).sum(dim=-1).mean()  # cosine distance
    
    return loss

@torch.inference_mode()
def test(data_sampler, vf, accelerator,  batch_size=128, path='./',vocab=None,scheme='mse'):
    gene_ids_test = vocab.encode(list(data_sampler.adata.var_names))
    
    gene_ids_test = torch.tensor(gene_ids_test, dtype=torch.long, device=device)
    perturbation_name_list = data_sampler._perturbation_covariates
    control_data = data_sampler.get_control_data()
    all_pred_expressions = [control_data['src_cell_data']]
    obs_perturbation_name_pred = ['control']*control_data['src_cell_data'].shape[0]
    all_target_expressions = [control_data['src_cell_data']]
    obs_perturbation_name_real = ['control']*control_data['src_cell_data'].shape[0]
    count = 0
    print('perturbation_name_list:',len(perturbation_name_list))
    for perturbation_name in perturbation_name_list:
        perturbation_data = data_sampler.get_perturbation_data(perturbation_name)
        target = perturbation_data['tgt_cell_data']
        perturbation_id = perturbation_data['condition_id']
        source = control_data['src_cell_data']
        source = source.to(device)
        perturbation_id = perturbation_id.to(device)
        if config.perturbation_function == 'crisper':
            perturbation_name_crisper = [inverse_dict[int(p_id)] for p_id in perturbation_id[0].cpu().numpy()]
            perturbation_id = torch.tensor(vocab.encode(perturbation_name_crisper), dtype=torch.long, device=device)
            perturbation_id = perturbation_id.repeat(source.shape[0],1)
        
        idx = torch.randperm(source.shape[0])
        source = source[idx]
        N = 128
        source = source[:N]
        
        pred_expressions = []
        for i in trange(0, N, batch_size):
            batch_perturbation_id = perturbation_id[0].repeat(source[i:i+batch_size].shape[0],1)
            
            batch_perturbation_id = batch_perturbation_id.to(accelerator.device)
            
            pred_expression = generate_sample(wrapped_vf,source[i:i+batch_size],batch_perturbation_id,vf,gene_ids=gene_ids_test,gene_all=gene_ids_test)
            pred_expressions.append(pred_expression)
            
        pred_expressions = torch.cat(pred_expressions, dim=0).cpu().numpy()
        all_pred_expressions.append(pred_expressions)
        all_target_expressions.append(target)
        obs_perturbation_name_pred.extend([perturbation_name] * pred_expressions.shape[0])
        obs_perturbation_name_real.extend([perturbation_name] * target.shape[0])
        # count += 1
        # if count > 3:
        #     break

    all_pred_expressions = np.concatenate(all_pred_expressions, axis=0)
    all_target_expressions = np.concatenate(all_target_expressions, axis=0)
    obs_pred = pd.DataFrame({'perturbation':obs_perturbation_name_pred})
    obs_real = pd.DataFrame({'perturbation':obs_perturbation_name_real})
    pred = ad.AnnData(X=all_pred_expressions, obs=obs_pred)
    real = ad.AnnData(X=all_target_expressions, obs=obs_real)
    

    eval_score = None
    if accelerator.is_main_process:
        evaluator = MetricsEvaluator(
            adata_pred=pred,
            adata_real=real,
            control_pert="control",
            pert_col="perturbation",
            num_threads=32,
        )
        (results, agg_results) = evaluator.compute()
        
        results.write_csv(os.path.join(path, 'results.csv'))
        agg_results.write_csv(os.path.join(path, 'agg_results.csv'))
        pred.write_h5ad(os.path.join(path, 'pred.h5ad'))
        real.write_h5ad(os.path.join(path, 'real.h5ad'))

        eval_score = pick_eval_score(agg_results, scheme)
        print(f"Current evaluation score: {eval_score:.4f}")
    
    return eval_score

def wrapped_vf(target,t,source,perturbation_id,vf,gene_ids, gene_all):
    
    gene = gene_ids.repeat(source.shape[0],1).to(device)
    predicted_x_t_velocity = vf(gene,target,t,source,perturbation_id,gene_all)
    
    return predicted_x_t_velocity

@torch.no_grad()
def generate_sample(wrapped_vf,source,condition_vec=None,vf=None,gene_ids=None,gene_all=None,steps=20,method="rk4"):

    noise_type = config.noise_type
    if noise_type=="Gaussian":
        target_noise = torch.randn(source.shape[0],config.infer_top_gene,device=source.device)
        if gene_noise_weight is not None:
            target_noise = target_noise * gene_noise_weight[:config.infer_top_gene]
    elif noise_type=="Poisson":
        target_noise = make_lognorm_poisson_noise(
            target_log=source,
            alpha=getattr(config, "poisson_alpha", 0.8),
            per_cell_L=getattr(config, "poisson_target_sum", 1e4),
        )
        
    traj = torchdiffeq.odeint(lambda t,x: wrapped_vf(x,t,source,condition_vec,vf,gene_ids,gene_all),
                              target_noise,
                              torch.linspace(0,1,steps).to(source.device),
                              atol=1e-4,
                              rtol=1e-4,
                              method=method)
    # t = torch.linspace(0,1,steps).to(source.device)
    # traj = [target_noise + 0.8*wrapped_vf(target_noise,t,source,condition_vec,vf,gene_ids,gene_all)]
    
    return torch.clamp(traj[-1], min=0)
    
if __name__ == "__main__":
    config = tyro.cli(Config)

    ddp_kwargs = DistributedDataParallelKwargs(find_unused_parameters=True)

    accelerator = Accelerator(
        kwargs_handlers=[ddp_kwargs]
    )
    if accelerator.is_main_process:
        print(config)
        save_path = config.make_path()
        os.makedirs(save_path, exist_ok=True)
    device = accelerator.device
    
    data_manager = Data('./data')

    data_manager.load_data(config.data_name)
    data_manager.process_data(n_top_genes=config.n_top_genes, split_method=config.split_method, fold=config.fold, use_negative_edge=config.use_negative_edge, k=config.topk)
    train_sampler, valid_sampler, test_dl = data_manager.load_flow_data(batch_size=config.batch_size)
    
    train_dataset = PerturbationDataset(train_sampler, config.batch_size)
    dataloader = DataLoader(train_dataset, batch_size=1, shuffle=False,num_workers=8,pin_memory=True,persistent_workers=True)  # batch_size=1 因为每个getitem本身就是一个batch
    if config.use_negative_edge:
        mask_path = os.path.join(data_manager.data_path, data_manager.data_name,'mask_fold_'+str(config.fold)+'topk_'+str(config.topk)+config.split_method+'_negative_edge'+'.pt')
    else:
        mask_path = os.path.join(data_manager.data_path, data_manager.data_name,'mask_fold_'+str(config.fold)+'topk_'+str(config.topk)+config.split_method+'.pt')

    vocab = process_vocab(data_manager, config)
    gene_ids = vocab.encode(list(data_manager.adata.var_names))
    gene_ids = torch.tensor(gene_ids, dtype=torch.long, device=device)
    ntoken = len(vocab)

    vf = instantiate_model(config.model_type,
                           ntoken = ntoken,
                           d_model = config.d_model,
                           d_perturbation = config.d_model,
                           fusion_method = config.fusion_method,
                           perturbation_function = config.perturbation_function,
                           mask_path = mask_path
                           )
    if accelerator.is_main_process:
        total_params = sum(p.numel() for p in vf.parameters())
        print(f"[DIM CHECK] ntoken={ntoken}, d_model={config.d_model}, "
              f"d_hid={int(4*config.d_model)}, nhead=8, total_params={total_params:,}")
        for name, p in vf.named_parameters():
            if p.dim() >= 2:
                print(f"  {name}: {tuple(p.shape)}")

    model_path = config.make_path()
    
    save_path = config.make_path()
    best_loss = float('inf')

    # === Gene-specific noise scale ===
    gene_noise_weight = None
    if config.gene_noise_scale:
        if accelerator.is_main_process:
            print("Computing per-gene noise scale from training data...")
        _deltas = []
        _count = 0
        for _batch in dataloader:
            _src = _batch['src_cell_data'].squeeze(0)
            _tgt = _batch['tgt_cell_data'].squeeze(0)
            _deltas.append((_tgt - _src).cpu())
            _count += 1
            if _count >= 100:
                break
        _deltas = torch.cat(_deltas, 0)  # (N, G)
        _gene_std = _deltas.std(dim=0).clamp(min=1e-6)  # (G,)
        gene_noise_weight = (_gene_std / _gene_std.median()).clamp(0.1, 3.0).to(device)
        if accelerator.is_main_process:
            print(f"  gene_noise_weight: min={gene_noise_weight.min():.3f}, "
                  f"max={gene_noise_weight.max():.3f}, "
                  f"median={gene_noise_weight.median():.3f}, "
                  f"genes>1.5: {(gene_noise_weight > 1.5).sum().item()}, "
                  f"genes<0.5: {(gene_noise_weight < 0.5).sum().item()}")
        del _deltas, _gene_std

    criterion = nn.MSELoss()
    optimizer = torch.optim.Adam(vf.parameters(), lr=config.lr)
    scheduler = torch.optim.lr_scheduler.CosineAnnealingLR(optimizer, T_max=config.steps, eta_min=config.eta_min)

    if config.checkpoint_path != '':
        _, _ = load_checkpoint(config.checkpoint_path, vf, optimizer, scheduler)
    start_iteration = 0
    vf = accelerator.prepare(vf)
    optimizer, scheduler, dataloader = accelerator.prepare(optimizer,scheduler,dataloader)
    inverse_dict = {v: str(k) for k, v in data_manager.perturbation_dict.items()}

    # === Test-only mode ===
    if config.test_only:
        eval_path = os.path.join(save_path, "eval_only")
        os.makedirs(eval_path, exist_ok=True)
        if accelerator.is_main_process:
            print(f"Test-only mode. Saving results to {eval_path}")
        eval_score = test(valid_sampler, vf, accelerator, batch_size=config.batch_size, path=eval_path, vocab=vocab)
        if accelerator.is_main_process and eval_score is not None:
            print(f"Final evaluation score: {eval_score:.4f}")
        import sys
        sys.exit(0)

    # --- Loss logging (CSV + TensorBoard) ---
    import csv
    from torch.utils.tensorboard import SummaryWriter
    if accelerator.is_main_process:
        csv_file = open(os.path.join(save_path, 'loss_curve.csv'), 'w', newline='')
        csv_writer = csv.writer(csv_file)
        csv_writer.writerow(['iteration', 'loss', 'lr'])
        tb_writer = SummaryWriter(log_dir=os.path.join(save_path, 'tb_logs'))

    pbar = tqdm.tqdm(total=config.steps, initial=start_iteration)
    iteration = start_iteration
    while iteration < config.steps:
        for batch_data in dataloader:
            
            source = batch_data['src_cell_data'].squeeze(0)
            target = batch_data['tgt_cell_data'].squeeze(0)
            perturbation_id = batch_data['condition_id'].squeeze(0).to(device)
            if config.perturbation_function == 'crisper':
                perturbation_name = [inverse_dict[int(p_id)] for p_id in perturbation_id[0].cpu().numpy()]
                perturbation_id = torch.tensor(vocab.encode(perturbation_name), dtype=torch.long, device=device)
                perturbation_id = perturbation_id.repeat(source.shape[0],1)
            
            
            set_requires_grad_for_p_only(vf, p_only=config.mode)
            loss = train_step(source, target, perturbation_id, vf, criterion, accelerator, noise_type=config.noise_type, mode=config.mode)
            optimizer.zero_grad(set_to_none=True)
            accelerator.backward(loss)
            optimizer.step()
            scheduler.step()

            
            # --- Per-iteration loss logging ---
            if accelerator.is_main_process:
                current_lr = scheduler.get_last_lr()[0]
                csv_writer.writerow([iteration, loss.item(), current_lr])
                if iteration % 100 == 0:
                    csv_file.flush()
                tb_writer.add_scalar('loss/train', loss.item(), iteration)
                tb_writer.add_scalar('lr', current_lr, iteration)

            if iteration % config.print_every == 0 and iteration > 0:
                save_path_ = os.path.join(save_path, f'iteration_{iteration}')
                os.makedirs(save_path_, exist_ok=True)
                if accelerator.is_main_process:
                    print(f"saving {iteration}'s checkpoint...")

                    save_checkpoint(
                        model=accelerator.unwrap_model(vf),
                        optimizer=optimizer,
                        scheduler=scheduler,
                        iteration=iteration,
                        eval_score=None,
                        save_path=save_path_,
                        is_best=False
                    )
                # Only evaluate at the last checkpoint
                is_last = (iteration + config.print_every >= config.steps)
                if is_last:
                    eval_score = test(valid_sampler, vf, accelerator, batch_size=config.batch_size, path=save_path_,vocab=vocab)
                    if accelerator.is_main_process and eval_score is not None:
                        tb_writer.add_scalar('eval/score', eval_score, iteration)

            accelerator.wait_for_everyone()

            pbar.update(1)
            pbar.set_description(f'loss: {loss.item():.4f}, iteration: {iteration}')
            iteration += 1

    # --- Close logging ---
    if accelerator.is_main_process:
        csv_file.close()
        tb_writer.close()